19. NW Ringroad – donderdag 26 – zaterdag 28 april

Met Chauffeur Killian en gids Richard vertrekken we om 6 uur donderdagmorgen. Spannend: hoe zal de Ring Road zijn? De Ring Road is 360 km door het Bamenda gebergte. Dat is de vulkkanische bergketen die van ZW Kameroen naar het hoge noorden loopt ongeveer langs de grens met Nigeria. Het Mandara gebergte, waar we vorige week waren, maakt er ook deel van uit. Het worden drie zeer afwisselende dagen. Richard weet het een en ander van gesteentes, Hij heeft Science gedaan op de middelbare school met biologie, wiskunde en geologie als hoofdvakken, en hij heeft snel door dat wij vaak uitstappen en een eindje lopen leuk vinden. We rijden de Ring Road om de Oost, andersom dan onze Bradt-Guide hem beschrijft en dat vinden wij – ook achteraf – heel prima. We komen langs tal van “steden”, dorpen en gehuchten, waarvan we steeds uitgelegd krijgen welke mensen er wonen: Fulani, de van oorsprong nomaden, de Atwa, de Banatoes in Bafuten en diverse andere etnische groepen. Dag 1 De oostkant van de Ring Road is het dichtst bevolkt. De weg is er nog goed en de dorpen en “steden” zijn er groter dan we dachten. Al gauw zien we de prachtig groene Sagba heuvels.

De ochtendnevel hangt nog in de bergen We lopen daar een eindje om naar een dal te kijken dat vroeger een meer was en dat is leeggelopen. Volgens Richard heeft onderzoek uitgewezen dat dit geen kratermeer is maar een meer ontstaan door de inslag van een meteoriet. We zien er ook een steile rots waar water langs sijpelt. Dat komt van een meer verder op, vertelt Richard.

Het droge meer waar we naar toe klimmen. En volgende stop is bij een zoutbron. We zien het water opborrelen. Dit is ook de plaats waar het vee komt drinken.

Bij die stop kopen we langs de weg prachtige paddestoelen die we ‘s avonds zullen eten.

Behalve langs de prachtige Sagba heuvels komen we door de Ndop vlakte. We lunchen in Kumbo (1200m hoog) en rijden door.

Kindjes bij lunch. De weg wordt al slechter. We bewonderen de enorme theevelden. De theestruiken worden om de vier jaar gesnoeid en dan duurt het 90 dagen voor ze weer geplukt kunnen worden. Het plukken gaat met groepen mannen en vrouwen tesamen op een veld. Ze werken het veld helemaal af (= plukken de blaadjes die net uitgelopen zijn) en gaan dan naar een volgend veld. Om de tien dagen komen ze bij een veld terug om de dan weer nieuwe blaadjes te plukken. De Ndu thee-estate is de grootste van het land die aan één persoon toe behoort.

Hutje waar de theeplukkers schuilen als het regent. In het dorp Mbot komen we langs het paleis van de Fon, dat is de traditionele leider van een aantal dorpen. Dit traditionele systeem bestaat naast het reguliere regeringssysteem met departemente, subdivisies etc. (zie bij dag 3 het bezoek aan een Fon)

Het militaire gebouw.

Maskers op de ingang van het familiegebeouw. In het laatste deel van de tocht van vandaag zijn de mensen armer dan het eerste gedeelte, In het eerste gedeelte had iedereen stenen huizen met golfplaten. Hier heeft men eenvoudige hutjes. Op de foto een huis waarvan het dak gerenoveerd wordt.

Nog een van de vele prachtige uitzichten waar we stoppen om naar te kijken. Om een uur of vier komen we aan in Nkambe, waar we eerst het dorp rondrijden en in het centrum iets drinken. Dan gaan we naar ons zeer eenvoudige maar schone onderkomen, het Milleniumhotel. Een wandelingetje wordt heel erg kort vanwege de dreigende regen. Het komt goed uit dat we de paddestoelen bij ons hebben: er is geen vlees en groente, alleen rijst. (In het dorp zou trouwens wel wat te krijgen zijn geweest.) de vriendelijke jongedame maakt de champignons voortreffelijk klaar en we eten samen met Richard heerlijk bij kaarslicht. Killian de chauffeur heeft hier , net als overal, vrienden en familie wonen; die eet niet mee. Dag 2 Half acht ontbijt, acht uur weg is het ritme van deze dagen. Vandaag doen we het Noordelijke gedeelte van de Ring Road. Dit is de dag met de mooiste uitzichten op het Bamenda-gebergte. En de dag met de slechtste weg en ook het dunst bevolkte en waarschijnlijk armste gebied. De foto’s spereken beter dan dat we het kunnen beschrijven:

Dame met mand Ziehoe hij gedrqgen wordt; hier met vier hengsels; elders zijn dqt er twee of draagt men de mqnd met een bqnd om het voorhoofd en zijn er geen hengsels.

Schoolklas die op het land werkt.

We passeren een door de Duisters aangelegde brug, geopend in 1945. Die moet dus in de 2e W.O. zijn gebouwd, terwijl volgens onze gegevens na 1918 Kameroen aan Frankrijke en Engeland is toebedeeld.

De staat van de weg. We rijden al een tijdje door een landschap waar veel geweldige bolders aan de oppervlakte komen. Volgens Richard zijn dit zeer harde gesteenten, ca 1 miljard jaar oud, graniet. Het is zeer oud gesteente dat de tand des tijds heeft doorstaan. Killian rijd de 4x4 door het veld naar de bolder toe.

Kilian, Richard en Geer op de Bolder. In dit veld staan ook weer de typische termieten hopen, het zijn net paddenstoelen, nog nooit zulke vormen elders in Afrika gezien. Dit zou zo zijn omdat termieten niet van regen houden.

Termietenpaddestoel Tussen Nkambe en Wum waar we vannacht zullen slapen zijn er geen gelegenheden om te lunchen. Dat komt goed uit want wij hebben de eerste dag reeds aangegeven dat we lunchen in de natuur met een mooi uitzicht onder een boom in de schaduw ook heel mooi vinden. Direct na de lunch komen een heel veld “lelies” tegen. We hadden al een enkeling in het veld zien staan tussen de groenten. Dit veld was nieuw.

Het blijft een mooi steil landschap de gehele dag.

Prachtig vinden we deze koeien op de steile helling; dat kennen we in Nederland niet. Apart te vermelden is het Nyos meer. Door de al gevallen regen vanaf het begin van de regentijd is het een bruin gekleurd vulkaankratermeer. Het is bekend van de ramp van 21 augustus 1986. Geen overstroming of vulkaan uitbarsting. Nee, er is vermoedelijk een grote wolk CO2-gas vanuit de rottings processen plotseling uit het meer opgestegen en over het land gestroomd. Daarbij zijn ruim 1800 mensen omgekomen, een heel dorp is weggevaagd. Het is niet geheel duidelijk waardoor de gasexplosie is ontstaan: het kan vulkaangas zijn geweest, het kunnen ook gegiste planten op de bodem van het meer zijn geweest. Na de ramp heeft men drie fonteinen gebouwd die water onder uit het meer omhoog pompen.Hierdoor verwacht men dat er zich geen grote hoeveelheid instabiel materiaal zal ophopen. Op deze wijze wordt er ook meer zuurstof in het water gebracht.

En hier nog enkele foto’s van langs de weg en van het dorp Weh waar de markt aan de gang is:

Bananen kopen

Bananen op markt.

Graan malen opweg naar Weh

Brommer op markt in Weh Op de markt van Weh verpozen we ons alvorens naar Wum, onze overnachtingsplaats te rijden. En daar bezoeken we nog het kratermeer van Wum.

Donkere wolken aan het meer, vlak voor een regenbui. We overnachten weer simpel, in het Morning Star Hotel. In de stad is één eetgelegenheid waar we na wat aandringen de mevrouw bereid vinden een maaltijd klaar te maken. Het is rood koevlees of niets maar het smaakt prima als we na het bezoek aan het kratermeer weer bij haar terugkomen. Dag 3 We vertrekken weer om tien voor acht. Na de regen van de nacht is het een prachtig heldere hemel. We komen direct in het begin deze boom met Hertshoorn tegen.

Dan door naar de Menchum Falls ca 30 km zuidelijk van Wum. Hier valt het water in twee stappen naar beneden gedurende de echte regentijd eind juni tot eind augustus zie je de rots in het midden niet meer en is het een grote waterval.

We blijven de rivier volgen en zien hoe jonge mannen in de rivier zand winnen. Zij scheppen het zand in grotere en kleinere kano’s die werkelijk tot rand worden gevuld en bomen dan deze naar enkele vaste punten. Hard werk zo te zien. Een 20 kub zand kost geladen op de vrachtauto aan die kade 80.000 CFA = 123 Euro vertelt Killian.Het is goed zand.

Af en toe komen we een kudde koeien tegen die naar de vee markt in Bamenda worden gedreven. Het is steeds weer enerverend om met de auto door zo’n kudde te komen. De kuddes variëren van zo’n 50 tot 150 koeien; soms ook nog schapen erbij. De koeien hebben vaak heel mooie grote hoorns.

En dan zomaar langs de weg zien we enkele mannen de palmolie uit de zaden van de palmolieboom persen. De grote ronde zaden worden in grote trossen van de palmboom gehaald. Daarna worden de zaden uit de trossen geplukt, ca 200 a 400 zaden per tros. Deze worden vervolgens gekookt (zie de oliedrums op de achtergrond van de foto hierna). Vervolgens worden de gekookt zaden van de oliepalmboom geperst. Op de foto een door twee man aangedreven pers. Boven de zaden in het midden de olie die er uit geperst wordt en eronder de vezels die overblijven. De mannen vertellen ons dat zij achter hun wonng een klein plantage hebben, dat zij van tijd tot tjd met deze pers de olie persen en dat zij ook deze pers voor een dag verhuren aan derden. De ruwe olie wordt nog een keer “gekookt” cq het water dat er nog inzit wordt afgekookt en daarna wordt het op de markt verkocht.

Het persen van de palmolie uit de zaden van de palmboom.

Het loopt al tegen de middag als we Bafut bereiken. De laatste geplande stop op de Ring Road, ca 18 km noord van Bamenda. Het is een Tikar koninkrijk, de naam voor de koning is Fon; dat gaat 700 jaar terug. In het begin van de vorige eeuw hebben de Duitsers er 10 jaar overgedaan om dit gebied eronder te krijgen. De Bafut mensen hebben het dan over de 10 jarige oorlog tegen de Duitsers. Het paleis ligt op een heuvel boven de “stad” Bafut. Het is een prachtig complex met delen die meer dan 600 jaar oud zijn. In 1911 is een groot gedeelte door de Duitsers verwoest, maar dat is weer gedeeltelijk in de oude stijl herbouwd. Vanaf het museum krijgen we een mooi overzicht over het complex waar het paleis van de Fon staat, over de huizen waar zijn vele vrouwen en kinderen wonen, en over de meest heilige tempel met een hoog pyramide achtig grasdak dat iedere vier jaar van een nieuwe laag wordt voorzien zonder dat het oude gras verwijderd wordt. Een van de vrouwen van de Fon is onze gids. Zijn leidt ons rond. Eerst door het museum, waar de geschiedenis van de Fon wordt uitgelegd en vervolgens door het paleis. Zij toont ook haar woning waar ze woont. De nu heersende Fon is de elfde en kwam op z’n zestiende op de troon in 1958. De opvolging is niet de oudste zoon of zo maar de heersende Fon wijst een van zijn zonen aan die hij het meest geschikt acht om hem op te volgen. Zijn moeder wordt bij de kroning dan automatisch de “Fon-moeder” die een belangrijke rol heeft binnen het hele vrouwen gebeuren. Als zij niet meer in leven is wordt een andere vrouw aangewezen als “Fon-moeder”. Het Fondom is uitgebreid beschreven in een boek van 1954 van Gerald Durrell met de titel The Bafut Beagles. Hij was een naturalist die lange tijd te gast is geweest bij de Fon en wiens huis van toen als museum is ingericht.

Bafut Royal Palace, overzicht.

De ingang naar de koninklijke vertrekken. Rond twee uur rijden we doornaar Bamenda, lunchen bij Aliance dat we al kenden, kopen nog water etc in de super en gaan door. Killian onze chaffeur heeft ons in Bafut gevraagd of wij even langs zijn huis willen gaan: hij wilde ons graag even voorstellen aan vrouw en kinderen, het lag vlak langs de route. Wij accoord.Hij vertelde erbij dat hij zijn huis in 1990 heeft gebouwd. Toevallig is dat in dezelfde tijd als onze intrek in Geulle. En natuurlijk zoals wij al dachten: dat is niet even groeten, dat is zijn kinderen ontmoeten, zijn vrouw was even weg naar een trouwerij, het huis bekijken met alle foto van kinderen en neven nichten die een ergens afstuderen, watermeloen eten. Een ja de glazen worden op tafel gezet samen met de fles Campari. Vooral zijn dochtertje - een nakomertje van acht - regelt alles en vindt het enorm leuk ons te verwennen. Een uur later vertrekken we om voor donker bij Zwinkels Camp te zijn. Onderweg nog een trouwerij zegt Richard. Geer maakt een aantal foto’s van dansers en weer trekken we verder Voordat we bij Belo aankomen laat ook Richard zijn boerderij zien en ontmoeten zijn vrouw en anderhalf jarige zoontje. Zo’n drie dagen met elkaar optrekken geeft toch een bepaalde verbondenheid en je voelt de trots die ze hebben over hoe zij met hun leven bezig zijn en dat delen ze graag. Prachtig. Net voor de duisternis invalt zijn we in het Zwinkels Trackers Camp en worden hartelijk door Esther ontvangen Later blijkt dat zij een zuster van Richard is (zelfde moeder, verschillende vaders).